Pierwsze wozy na prąd miały poważną wadę: ogniwa, które je zasilały, po zużyciu trzeba było wyrzucić lub wymienić. Przełom przyszedł wraz z akumulatorem, czyli baterią, którą można naładować ponownie. Dopiero wtedy pojazd elektryczny zaczął mieć sens poza pokazem.
Gaston Planté i ołów w kwasie
W 1859 roku francuski fizyk Gaston Planté zbudował akumulator ołowiowo-kwasowy. Jego pierwszy model wyglądał skromnie: dwie blachy z czystego ołowiu, oddzielone od siebie przekładką, zwinięte w rulon i zanurzone w roztworze kwasu siarkowego. Gdy przepuszczono przez nie prąd, urządzenie gromadziło energię, a potem można ją było odebrać. Co najważniejsze, cykl dało się powtarzać. Opracowania opisują to jako pierwszą baterię, którą można ładować prądem płynącym w przeciwnym kierunku.
Akumulator Plantégo miał jednak ograniczenia: wytwarzanie go w większej liczbie było pracochłonne i drogie.
Camille Faure, płyty z pastą i droga do pojazdów
Zmianę przyniósł około 1881 roku Camille Faure. Zamiast samych blach ołowianych zastosował siatkę z ołowiu, w którą wciśnięto pastę z tlenku ołowiu. Takie płyty były łatwiejsze do produkowania seryjnie, a bateria mogła zmagazynować więcej energii niż wcześniejsze rozwiązania. Opracowania wskazują, że ten sposób wytwarzania otworzył drogę do produkcji na skalę przemysłową.
Nie znaczy to, że problem był rozwiązany. Akumulatory ołowiowe były (i nadal są) ciężkie w stosunku do ilości energii, jaką mieszczą. To ograniczało zasięg i wpływało na koszty. Mimo to w tamtym czasie nic lepszego do zastosowania w pojeździe nie istniało.
Różnicę łatwo wyjaśnić na prostym porównaniu. Ogniwo pierwotne przypomina jednorazową baterię do latarki: gdy się wyczerpie, trzeba kupić nową. Akumulator jest jak bateria, którą po rozładowaniu podłączamy do źródła prądu i używamy dalej. Dla pojazdu oznaczało to, że można go było regularnie ładować, zamiast po każdej dłuższej jeździe zastępować zużyte ogniwa nowymi.
Rozwój akumulatora zbiegł się w czasie z pierwszymi próbami budowy lekkich pojazdów elektrycznych. W 1881 roku Gustave Trouvé użył w swoim elektrycznym trójkołowcu świeżo opracowanego, ładowalnego akumulatora. O tej konstrukcji piszemy w następnym kroku. Od tej pory pojazd mógł wracać do użytku po uzupełnieniu energii, zamiast czekać na nowe, jednorazowe ogniwa.
Co z tego wynika dziś
W dzisiejszych samochodach elektrycznych pracują inne akumulatory, najczęściej litowo-jonowe, ale idea jest ta sama, którą pokazał Planté: energia zapisana w baterii, którą można odzyskać i uzupełnić. Akumulator ołowiowo-kwasowy do dziś służy w większości aut jako zwykły akumulator rozruchowy, czasem także jako dodatkowe zasilanie instalacji pokładowej. Jeśli masz pytania o akumulatory w swoim aucie, skontaktuj się z nami.
Jak to wygląda dziś, opisujemy w artykule poradnika o samochodach elektrycznych.