Po latach przerwy samochody z silnikiem elektrycznym wróciły do salonów w drugiej połowie lat 90. Dwa nurty rozwijały się równolegle: czysto elektryczny GM EV1 oraz hybrydy, czyli auta łączące silnik spalinowy z elektrycznym. Ten krok osi czasu opisuje oba.
General Motors EV1
Na początku lat 90. w Stanach Zjednoczonych zmieniły się przepisy o czystości powietrza, w tym regulacje stanu Kalifornia. General Motors zaprojektował wtedy od podstaw samochód elektryczny, który nazwano EV1. W 1996 roku firma zaczęła go oddawać kierowcom, ale wyłącznie w leasingu: umowa zakazywała zakupu. Pierwsze egzemplarze trafiły do Kalifornii i Arizony, później także do Georgii. Powstało 1117 sztuk. Departament Energii USA podaje dla EV1 zasięg około 80 mil (około 130 km) i przyspieszenie od 0 do 50 mil na godzinę w siedem sekund.
Pierwsza wersja miała baterie kwasowo-ołowiowe, kolejna akumulatory niklowo-metalowo-wodorkowe (NiMH). Według encyklopedii zasięg wynosił od około 100 do około 240 km, zależnie od wersji. Departament Energii USA zwraca uwagę, że wysoki koszt produkcji utrudniał rynkowy sukces. Daty zakończenia programu różnią się w źródłach (od 2001 do 2003 roku). Pewne jest to, że General Motors wycofał EV1 z użycia, a jeden z egzemplarzy trafił do Smithsonian Institution.
Toyota Prius i Honda Insight
Równolegle rozwijała się hybryda. Toyota zaczęła w 1993 roku projekt „samochód XXI wieku”, którego efektem był Prius. Model trafił do sprzedaży w Japonii w 1997 roku, a poza nią pojawił się w 2000 roku. W 1998 roku w Japonii wyprodukowano około 20 tysięcy sztuk. IEEE opisuje go jako pierwszą masowo produkowaną hybrydę. Napęd łączył silnik spalinowy i dwa silniki-generatory za pomocą przekładni planetarnej (układ szeregowo-równoległy), a energię z hamowania odzyskiwano do baterii NiMH. Według IEEE układ dawał około dwukrotnie wyższą sprawność niż klasyczne auta spalinowe.
W grudniu 1999 roku do Ameryki Północnej trafił Honda Insight, pierwsza hybryda sprzedawana w Stanach Zjednoczonych. Dwuosobowy liftback miał silnik 1,0 l o trzech cylindrach i cienki silnik elektryczny w układzie Integrated Motor Assist (IMA), a według EPA mógł osiągać na trasie do 70 mil na galon (około 3,4 l/100 km).
Jak hybryda oswoiła kierowców
Hybryda nie wymaga ładowania z gniazdka, a mimo to wprowadziła do codzienności elementy znane z elektryków: odzysk energii przy hamowaniu, silnik elektryczny wspomagający jazdę i baterię wysokiego napięcia. Według IEEE sukces Priusa przyspieszył prace innych producentów nad hybrydami. Dla kierowców oznaczało to stopniowe oswajanie się z nowym rodzajem napędu.
Co z tego wynika
Dzisiejsze elektryki i hybrydy mają wspólne podstawy: baterię trakcyjną, silnik elektryczny i układ wysokiego napięcia (HV). W serwisie rozróżniamy je jednak, bo różnią się obsługą. Różnice opisuje artykuł rodzaje napędów: BEV, PHEV i HEV. Jeśli masz hybrydę lub elektryka i chcesz zapytać o serwis, napisz do nas.
Źródła
- US Department of Energy: The History of the Electric Car (otwiera się w nowej karcie)
- Wikipedia: General Motors EV1 (otwiera się w nowej karcie)
- IEEE Spectrum: The Toyota Prius Transformed the Auto Industry (otwiera się w nowej karcie)
- American Honda: Honda Insight, informacja prasowa (otwiera się w nowej karcie)