Kilkanaście lat po złotej erze elektryków sytuacja na rynku zmieniła się na tyle, że auta na prąd zeszły na dalszy plan. Nie stało się to z jednego powodu. Złożyło się na to kilka zmian, które wzajemnie się wzmacniały.
Tani samochód z linii montażowej
Ford Model T produkowano od października 1908 do maja 1927 roku i sprzedano około 15 milionów sztuk. Przełomem było wprowadzenie 7 października 1913 roku ruchomej linii montażowej: według opracowań czas składania jednego auta skrócono z około 12,5 godziny do 93 minut do 1914 roku. Cena podstawowego Runabouta spadała: około 825 dolarów w 1909 roku, 345 w 1916, a w 1925 roku około 260. Według amerykańskiego Departamentu Energii w 1912 roku Model T kosztował około 650 dolarów, a elektryczny roadster około 1750 dolarów. Sama linia montażowa nie dotyczyła aut elektrycznych, ale pośrednio decydowała o tym, ile zapłaci klient: tańszy i prostszy w produkcji samochód spalinowy był po prostu łatwiej dostępny. Różnica w cenie przemawiała na jego korzyść.
Rozrusznik zamiast korby, tania ropa i drogi
Jedną z głównych zalet elektryków był brak korby. Auta spalinowe uruchamiano ręcznie, co wymagało siły i wprawy. Charles Kettering i jego firma Delco opracowali praktyczny elektryczny rozrusznik do lutego 1911 roku. Henry Leland, szef Cadillaca, zamówił 12 000 takich urządzeń do modeli z 1912 roku, więc Cadillac z 1912 roku uchodzi za pierwszy seryjny samochód z elektrycznym rozrusznikiem. Układ Ketteringa łączył rozruch, zapłon i oświetlenie. Do Forda T rozrusznik trafił później: według opracowań elektryczne uruchamianie pojawiło się w nim dopiero w 1919 roku. Gdy jednak rozruch przestał być uciążliwy, przewaga elektryków w wygodzie zmalała.
Departament Energii wskazuje kilka dalszych powodów:
- odkrycie ropy w Teksasie sprawiło, że benzyna była tania i dostępna,
- w latach dwudziestych rozbudowano drogi łączące miasta, więc rosło zapotrzebowanie na dłuższe trasy,
- stacji paliw przybywało,
- poza miastami dostęp do prądu był ograniczony.
Zasięg elektryka, który w mieście wystarczał, przy dłuższych podróżach okazywał się barierą. Auta spalinowe mogły natomiast uzupełnić paliwo w kilka minut. Sprzedaż elektryków osiągnęła szczyt na początku lat dziesiątych, po czym wyraźnie spadła.
Co z tego wynika dziś
Ta historia pokazuje, że o sukcesie technologii decyduje zestaw czynników: cena, wygoda, infrastruktura i paliwo. Dziś każdy z nich wygląda inaczej niż w 1912 roku, ale te same pytania zadajemy przy wyborze auta: ile kosztuje, jak daleko pojadę i gdzie naładuję lub zatankuję. Jeśli chcesz zobaczyć, jak dziś wygląda życie z elektrykiem, zajrzyj na EV TV, a w razie pytań sprawdź cennik lub napisz do nas.